Amadeus’a gittim geçen haftalarda. Oyunun dekor ve sahne tasarımının mükemmelliği bir tarafa oyuncuların performansları son derece iyiydi. 135 dakikalık oyunun son 15 dakikası beni en çok etkileyen kısmıydı.

Piyanosuna giderken yanında yakılan mumları, seyircilerin o coşku dolu alkışlarını arayan Mozart’ın ruh hali ve içinde düştüğü buhran derinden etkiledi beni. Önce kitaplarını “Dünya Klasikleri” arasına koyduğumuz yazarların ve şairlerin hayatlarına gitti aklım. Şimdiye kadar hiçbir büyük şair ve yazar bilmedim ki hayatları sıkıntılarla geçmemiş olsun. Herbirinin hayatında güzel olan anlardan daha çok buhranları olmuş. Hep bir sorun olmuş hayatlarında. Ya aileleri, ya çevreleri ya da içindeki yaşadıkları zaman dilimi. Küçüklükleri ya annesiz, ya babasız, ya parasız… Sayısız zorluklarla geçmiş. Binbir türlü zorlukta sıyrılıp kendilerine sıkı birer hayat felsefesi seçmiş her biri ve yazmaya vermişler kendilerini. Hangi birini sayayım ki şimdi; Tolkien, Lev Tolstoy, Dostoyevski, Van Gogh, Necip Fazıl, Tevfik Fikret… Her biri içinde bulundukları toplumlara ışık tutmuş, onlara daha iyiye gitmelerinde ön ayak olmuşlar. Bütün kötü dönemleri atlatıp parlak dönemlerine geldiklerinde kimi yolunu şaşırıp etrafa savurmuş, kimi ‘daha değil’ diyip daha da öteye götürmüş kendini. Herkes başka başka yollar seçmiş kendine.

Mozart’ın içine düştüğü durumu düşündüm uzunca. Kimseyi şaşırtmamalı şan, şöhret, para. Onu veren almasını da biliyor elbet. Faruk Nafız’ın duvarlarına çizik atılan hanları gibi dünya, bir varız bir yokuz burada.

İstiklal Caddesi’nde bunları düşünüp yürürken tiz bir ses geldi kulağıma: “Hayallerinize ulaşmanın en kolay yolu: Milli Piyango”

Not: eğer gitmek isterseniz, ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilir, hatta biletinizi satın alabilirsiniz. 

Onlarınki kıtaları aşan bir aşktı. Ferhat ile Şirin, Kerem ile Aslı, Leyla ile Mecnun kadar büyüktü aşkları. Yıllar önce suları hala temiz, çevresinde yeşil ve kuşların dallarına konacakları ağaçlar varken, gökyüzünde güneş görünürken hala, eşi benzeri olmayan boğazda yaşanırdı bu aşk. Vapurun her kalkışından önce sessiz bir bekleyiş olurdu. Bir hüzün sarardı gözlerini. Vapura bakar, bırakamazdı. İlgisiz beklerdi. Hayır, hayır, yanlış anladınız, ilgisiz değildi kesinlikle. Onun yaptıkları naz yapan, ilgi bekleyen sevgili rolüydü. Fark ettirmeden, gözlerini sudaki aksine bakıyor gibi yapıp vapuru izlerdi.

Gidiş işaretinin verilişiyle birlikte bir çığlık yükselirdi, bir ağıt yankılanırdı gökyüzünde. Vapur hiç gitmesin ister, o sakin ve ilgisiz halinden sıyrılıp kanatlarını var gücüyle çırpardı. Vapurun ardından süzülürdü. Büyük bir aşk vardı kıtalara sığmayan. Martı hiç bırakmak istemez, vapur ardına bile bakmadan çekip giderdi. Aslında onun da gitmeye niyeti olmazdı. Huysuzdu sadece. Martının sevgisinden hep bir şüphesi vardı vapurun. İçini yakan buydu. Hep onun gelişini görmek ister, böylece onun sevgisine olan güveninin artacağına inandırırdı kendini. Martı hiç yorulmadan çırpardı kanatlarını. Vapurun ardından çığlıklar atar, kendince yaktığı ağıtlarda onun geri dönüşünü bekleyeceğini haykırırdı. Yolculuğun yarısına kadar sürerdi bu uçuş. Vapurun huysuz ve ilgisiz hali yorardı martıyı bu kanat çırpmalardan sonra. Yırtınırcasına kanatlarını çırpışı son bulurdu gözlerindeki umut ışığı söndüğünde. Yol değildi onun gözündeki, kanatlarını çırpmaktan da yorulmazdı aslında, bir baksa vapur ardına, döneceğini söylese yorgunluğu geçerdi. Usulca süzülürdü gökyüzünde geriye doğru, yolun ortasında. Ardına bakmadan dönerdi.

Huysuzluğunun ve yaptığı hatanın bir süre sonra farkına varan vapur başka bir sevgiliyi peşinden koşturduğu bir başka yolu aşıp geri dönerdi martıya. Martı sessiz… İskelede bir sonraki gidişe kadar ilgisiz beklerdi. İçindeki kırgınlığın geçmesi için vapurdan bir hareket bekler ama için için de gidip konmak isterdi balkonuna. Vapur hiçbir zaman karşılık vermezdi bu isteklerine. O da haklıydı kendince. Vapur değişti zamanla, zamana çabuk adapte oluyor, çarkları zaman içinde yer ve şekil değiştiriyor, ağaçtan yapısı demirden bir hal alıyor daha da güçlü oluyordu her geçen gün. Görünüşü değişirken, içi de değişiyordu kuşkusuz. Zamanla daha bir umursamaz olmaya başlamış, daha da hızlı terk edip gider olmuştu, martının aynı hızlı çırpınışlarına aldırmadan.

Onlarınki iç burkan, kimsenin sevdiğini söyleyemediği, her gün binlerce insanın şahitliğini yaptığı bir aşktı. Her gün aynıydı. Her gidişin bir dönüşü vardı bu aşkta. Vapur umursamaz ve huysuzdu. Martı aşkından uçar, haykırışlarına cevap bulamadığından bir sonraki dönüşte ilgisiz görünürdü.

Onlarınki kimsenin kimseye vaktinde yetişemediği aşklardandı. Aşk, onlar için sevdiğinin arkasından son kez bakarak susup beklemekti. Onlarınki bir ömürlük ızdıraptı.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.